Želimir Janeš

U knjizi „Želimir Janeš“, Josip Bratulić predstavlja sveobuhvatan pregled vajara čije su drvene i metalne skulpture, reljefi i monumentalna dela obeležili hrvatsku umetničku scenu posleratnog perioda. Bratulić pristupa Janešovom delu filološki i kulturološki: posmatra ga kao umetnika koji crpi motive iz tradicije, ali ih transformiše u prepoznatljiv, savremen izraz.

Fokus monografije je detaljno praćenje Janešovog stvaralačkog puta — od ranih radova inspirisanih folklornim oblicima i sakralnim temama, preko intenzivnog istraživanja drveta kao živog materijala, do njegovih najzrelijih dela, koja su prožeta simbolikom, arhaizmom i minimalističkom jasnoćom forme. Posebna pažnja posvećena je ciklusima koji su obeležili njegovo prepoznavanje, poput drvenih skulptura snažnih volumena, duboko uronjenih u slovensku mitološku i hrišćansku ikonografiju.

Bratulić ne prikazuje samo razvoj umetničke tehnike, već i kontekst: Janešovo mesto u generaciji vajara koji su gradili posleratni identitet hrvatske plastične umetnosti, njegov odnos prema tradiciji, sakralnoj umetnosti i savremenim vajarskim pokretima. Fotografije radova, beleške o izložbi i beleške o recepciji pokazuju ga kao umetnika koji je ostao veran introspektivnom, duhovnom pristupu, uvek između modernog jezika forme i dubokih kulturnih arhetipova.

Monografija je stoga i dokument vremena i portret umetnika: topla, stručna i jasno napisana studija koja predstavlja Želimira Janeša kao jednu od ključnih figura hrvatske skulpture 20. veka.