Nikolaj A. Nekrasov

Nikolaj Aleksejevič Nekrasov (Nemirov, danas Ukrajina, 10. decembar 1821. – Sankt Peterburg, 8. januar 1878.) ruski je pesnik, publicista, urednik i izdavač, jedan od najvažnijih predstavnika socijalno angažovane književnosti 19. veka. U središte pesništva postavio je seljake, radnike, gradsku sirotinju i žene, povezujući njihovu svakodnevicu s pitanjima slobode i dostojanstva.

Odrastao je u zemljoposedničkoj porodici, a 1838. otišao u Sankt Peterburg. Odbivši vojničku karijeru koju mu je namenio otac, ostao je bez njegove finansijske podrške. Iskustvo oskudice i poznanstvo s kritičarem Visarionom Bjelinskim uticali su na njegovo književno usmerenje. Ranu zbirku Mečty i zvuki (Snovi i zvuci, 1840.) obeležava romantičarski izraz, od kojeg se kasnije udaljio.

Od 1847. do zabrane 1866. uređivao je i izdavao časopis Sovremennik, pretvorivši ga u važno središte ruske književnosti i društvene kritike. Od 1868. delovao je kao suurednik časopisa Otečestvennye zapiski. Njegov urednički rad doprineo je afirmaciji brojnih pisaca i razvoju ruskog realizma.

Među važnim delima izdvajaju se Korobejniki (1861.), Moroz, Krasnyj nos (1864.), pesma Železnaja doroga (Železnica, 1864.) i poema Ruske žene, posvećena suprugama dekabrista koje su pratile muževe u sibirsko progonstvo. U Savremenicima (1875.) razvio je oštru društvenu satiru.

Njegovo najpoznatije delo, nedovršena poema Komu je dobro u Rusiji?, prati sedmoricu seljaka u potrazi za srećnim čovekom. Njihovo putovanje postaje presek društva nakon ukidanja kmetstva.

Nekrasovljev pesnički glas spaja pripovedanje, tužbalicu, satiru i ritmove narodne pesme. Saosećanje s obespravljenima povezuje s kritikom poretka, ali i s preispitivanjem odgovornosti samog pesnika prema zajednici.