Choderlos de Laclos

Pjer Ambroaz Fransoa Šoderlo de Laklo (Amjen, 18. oktobar 1741 – Taranto, 5. septembar 1803) bio je francuski pisac, vojni oficir i politička ličnost, najpoznatiji po svom epistolarnom romanu Opasne veze (Les Liaisons dangereuses, 1782) — jednom od najznačajnijih dela francuske književnosti 18. veka. Kao vojni inženjer i artiljerijski oficir, veći deo života proveo je u vojnoj službi, istovremeno učestvujući u političkim i društvenim previranjima koja su prethodila Francuskoj revoluciji i odvijala se tokom nje.

Književnu slavu stekao je romanom Opasne veze, delom koje nudi psihološki pronicljivu i društveno-kritičku analizu aristokratskog morala, manipulacije, zavođenja i dinamike moći. Roman je koncipiran kao zbirka pisama koja razotkrivaju spletke markize de Mertej i vikonta de Valmona — dvoje beskrupuloznih pripadnika visokog društva. Njihove igre zavođenja i osvete postepeno vode ka tragičnim posledicama. Odlikujući se polifonom narativnom strukturom, psihološkom složenošću i kritikom društvenog licemerja, ovo delo se smatra vrhuncem francuskog epistolarnog romana.

Pored svog najpoznatijeg romana, Laklo je objavio raspravu pod naslovom O obrazovanju žena (Des femmes et de leur éducation, 1783), u kojoj razmatra položaj žena, obrazovanje i društvenu nejednakost. Takođe je pisao poeziju, književne kritike, političke tekstove i vojne rasprave — među kojima se ističe Pismo Akademiji u Šalon-sir-Marnu (Lettre à l'Académie de Châlons-sur-Marne, 1786), posvećeno pitanjima vojne strategije i artiljerije.

Tokom Francuske revolucije bio je povezan sa vojvodom od Orleana i jakobinskim političkim krugovima, a kasnije je služio u Napoleonovoj vojsci. Preminuo je od bolesti tokom vojne službe u južnoj Italiji. Književna zaostavština Lakloa prvenstveno počiva na romanu Opasne veze — delu koje je ostavilo trajan trag u evropskoj književnosti kroz istraživanje ljudske psihologije, polne politike, moralnog licemerja i destruktivne moći manipulacije. Ovaj roman bio je predmet brojnih pozorišnih, filmskih i književnih adaptacija.