Mate Balota

Mate Balota književni pseudonim Mije Mirkovića (Rakalj, 28. jun 1898 – Zagreb, 17. februar 1963), hrvatski pesnik, prozni pisac, ekonomista i kulturni istoričar. Odrastao je u istarskoj seoskoj sredini, čiji su jezik, običaji i društveni odnosi odavno obeležili njegovo stvaranje. Školovao se u Pazinu, a studirao u Zagrebu, Beogradu, Berlinu i Frankfurtu na Majni, gde je doktorirao 1923. godine. Predavao je u Subotici u Beogradu, a posle Drugog svetskog rata postao je profesor na Ekonomskom fakultetu u Zagrebu. Od 1947. bio je nadređeni član JAZU. Učestvovao je na Pariskoj mirovnoj konferenciji 1946. godine.

Centralno mesto u njegovom književnom opusu zauzima Čakavska pjesnička zbirka Dragi kamen (1938), jedno od najvažnijih dela hrvatske dijalekatske književnosti. U nojje je prikajao svijet istarskih tehnika, ribara i pomoraca, povezujući pripadnost običajima, društvenu osjetljivost i nostalgiju. Njegova je poezija neposredna, razvojna i pripovjedna, ukorijenjena u artustvu siromaštva, rada, iseljavanja i separatnosti od noga kraja.

Roman Tijesna zemlja (1946.) daje široku sliku Istarskog seoskog života u drugoj polovini 19. i početkom 20. veka. Obiteljske sudbine i borba za opstanak povezane sa ekonomskim promenama, obskudicom zemlje i društvenim raslojavanjima. Knjige Puna je Pula (1954.) i Stara pazinska gimnazija (1959.) spajaju autobiografska sećanja sa kulturnom i društvenom istorijom Istre.

Važan dio njegova rada čine istraživaje Matije Vlačića Ilirika, posebno knjige Vlačić (1938.) i Matija Vlačić Ilirik (1960.). Od ekonomskih ističu Industrijsku politiku (1936.), Agrarnu politiku (1940.) i Seljaci u kapitalizmu (1952.). Putopisni zapisi sabrani su posmrtno u nigiji Na crvenoj istarskoj zemlji (1979.). Balotinovo delo povezuje književnost i nauku, čuvajući jezik, pamćenje i kulturni identitet Istre.