Franjo Ž. Kuhač: Stari Osijek i Zagreb

Antonija Kasovic-Cvijić, zagrebačka književnica, muzički pedagog i kulturni radnik, objavila je 1924. godine delo, štampano povodom 90. godišnjice rođenja velikog hrvatskog etnomuzikologa, sakupljača narodnih pesama i muzičkog istoričara Franje Ksavera Kuhača (1834–1911).

Knjiga nije klasična naučna monografija, već popularno-biografsko i memoarsko delo. Autorka kombinuje činjenice iz Kuhačevog života sa ličnim sećanjima, anegdotama i živopisnim opisima kulturne atmosfere 19. veka. Posebno se ističu dve sredine: njegov rodni stari Osijek, gde je Kuhač odrastao u multikulturalnoj sredini, i Zagreb, gde je proveo najplodnije godine svog rada.

Kasovic-Cvijić detaljno opisuje Kuhačevu strastvenu kolekcionarsku aktivnost, njegovo pionirsko proučavanje južnoslovenske narodne muzike, njegove polemike sa evropskim muzikolozima i njegovu ulogu u hrvatskom narodnom preporodu u oblasti muzike. Knjiga odiše toplim, nostalgičnim i patriotskim tonom, tipičnim za biografske publikacije Matice hrvatske tog vremena. Sadrži i Kuhačev portret, što je već istaknuto u naslovu.

Delo je važno kao svedočanstvo o jednom od najznačajnijih hrvatskih kulturnih radnika 19. veka, ali i kao slika muzičkog i društvenog života Zagreba i Osijeka tog vremena. Danas predstavlja vredan izvor za proučavanje hrvatske muzičke istorije i kulturne baštine.

Sve u svemu, to je topao, pristupačan i emotivno obojen spomenik jednom od osnivača hrvatske muzikologije.