Immanuel Kant
Imanuel Kant (Kenigsberg, Pruska — danas Kalinjingrad, Rusija — 22. april 1724 – Kenigsberg, 12. februar 1804) bio je nemački filozof, jedna od najznačajnijih ličnosti prosvetiteljstva i osnivač kritičke filozofije. Njegov rad je označio prekretnicu u istoriji zapadne misli, posebno u oblastima epistemologije, etike, metafizike i estetike.
Čitav život proveo je u Kenigsbergu i njegovoj okolini. Studirao je filozofiju, matematiku i prirodne nauke na lokalnom univerzitetu, gde je kasnije predavao logiku i metafiziku. Godine 1770. postao je redovni profesor. Bio je poznat po disciplinovanom načinu života, širokim naučnim interesovanjima i sistematskom filozofskom radu.
U svom najvažnijem delu, Kritici čistog uma (1781), istražuje mogućnosti i granice ljudskog saznanja. Razvio je koncept transcendentalnog idealizma, prema kojem naše iskustvo sveta oblikuju apriorne forme čulnosti i kategorije razuma. Pravio je razliku između pojava (fenomena), koje možemo saznati, i stvari po sebi (noumena), koje ostaju izvan granica teorijskog saznanja.
U Kritici praktičnog uma (1788) razradio je etiku zasnovanu na dužnosti, slobodi i autonomiji moralnog subjekta. Njeno centralno načelo, kategorički imperativ, zahteva da postupamo u skladu sa pravilima za koja bismo želeli da postanu univerzalni zakon. Njegovo treće veliko delo, Kritika moći suđenja (1790), posvećeno je estetici, iskustvu lepog i uzvišenog, kao i svrsishodnosti u prirodi. Među ostalim značajnim delima izdvajaju se Prolegomena za svaku buduću metafiziku (1783), Zasnivanje metafizike morala (1785), Religija u granicama čistog uma (1793), Večiti mir (1795) i Metafizika morala (1797).
U svom čuvenom eseju Odgovor na pitanje: Šta je prosvećenost? (1784), Kant je naglasio važnost samostalne upotrebe razuma. Njegova filozofija je duboko uticala na nemački idealizam, modernu etiku, političku filozofiju i savremenu epistemologiju, a njegova pitanja koja se tiču saznanja, morala i slobode ostaju temeljna za filozofiju.
Naslovi u ponudi
Koji su stvarni napreci koje je metafizika ostvarila u Nemačkoj od Lajbnicovih i Volfovih vremena
Kant preispituje razvoj nemačke metafizike od Lajbnica i Volfa do kritičke filozofije, istražujući granice ljudskog razuma i mogućnost pouzdanog metafizičkog saznanja.
Kritika rasudne snage
Kant istražuje prirodu lepog, uzvišenog i svrsishodnosti u prirodi, povezujući estetiku sa ljudskim saznanjem i moralom. Reč je o temeljnom delu moderne estetike i filozofije umetnosti.
Pravo na laganje
Kant je tvrdio da nema prava na laganje jer je govorenje istine apsolutna dužnost, dok je Konstan zastupao mogućnost izuzetka od dužnosti, tvrdeći da treba lagati za opšte dobro, što je pokrenulo čuvenu filozofsku debatu.
Religija unutar granica čistog uma
Kant istražuje odnos između religije, morala i ljudskog razuma, preispitujući prirodu zla, slobodu volje i smisao vere. Reč je o ključnom delu koje se bavi mogućnošću religije zasnovane na etici i racionalnom mišljenju.