Zgodovina novejšega slovenskega slovstva I: Od Pohlina do Prešerna

Ivan Grafenauer (1880–1964), tada mladi gimnazijski nastavnik, filolog, a kasnije akademik Slovenačke akademije nauka i umetnosti, sistematski je obradio period od početaka moderne slovenačke pismenosti do smrti Franca Prešerna (1849).

Prvi tom obuhvata period od Marka Pohlina (18. vek) preko prosvetiteljstva i romantizma do Prešerna kao vrhunca slovenačke poezije. Autor predstavlja ključne autore (npr. Vodnika, Kopitara, Čopa, Jarnika itd.), njihova dela, kulturni i istorijski kontekst, kao i razvoj slovenačkog književnog jezika i nacionalne svesti u okviru Habzburške monarhije.

Delo je napisano na jasan, naučno utemeljen način i namenjeno je prvenstveno gimnazijskim nastavnicima, studentima i široj obrazovanoj publici. Drugi tom (1911) nastavlja se periodom nacionalnog preporoda (1848–1868). Zajedno, oba toma čine jednu od prvih sveobuhvatnih sinteza novije slovenačke književne istorije.

Grafenauer je kasnije postao poznatiji po svojim etnološkim i folklorističkim delima i po popularnijoj Kratkoj istoriji slovenačke književnosti, ali ovo rano delo svedoči o njegovom temeljnom filološkom obrazovanju (slavistika i germanistika na Univerzitetu u Beču) i njegovoj posvećenosti nacionalnom buđenju. Knjiga je objavljena u vreme kada se slovenačka književna istoriografija tek etablirala kao samostalna disciplina.