O međunarodnoj situaciji
Izveštaj A. A. Ždanova sa osnivačkog sastanka Informbiroa (Poljska, septembar 1947) o podeli sveta na dva tabora – imperijalistički (SAD) i antiimperijalistički (SSSR). Ključni dokument početka Hladnog rata.
Knjiga O međunarodnoj situaciji autora Andreja Aleksandroviča Ždanova (1896–1948) objavljena je 1947. godine u izdavačkoj kući „Kultura“ Beograd–Zagreb. Reč je o hrvatsko-srpskom (ekavskom) prevodu izveštaja koji je Ždanov održao na tajnoj Informativnoj konferenciji predstavnika devet evropskih komunističkih partija u Šklârskoj Porembi (Poljska) krajem septembra 1947. godine. Knjižica je jedan od najvažnijih političkih dokumenata ranog posleratnog perioda i označava formalni početak Hladnog rata i osnivanje Informbira (Kominforma).
U izveštaju, Ždanov, tada jedan od najbližih Staljinovih saradnika i glavni ideolog SKP(b), iznosi tezu o podeli sveta na dva nepomirljiva tabora:
- imperijalistički i antidemokratski tabor predvođen Sjedinjenim Američkim Državama (zajedno sa Velikom Britanijom), koji teži svetskoj dominaciji, militarizaciji i suzbijanju socijalizma;
- antiimperijalistički i demokratski tabor predvođen Sovjetskim Savezom, koji brani mir, narodnu demokratiju i socijalistički razvoj.
Ždanov oštro kritikuje Maršalov plan kao instrument američkog ekonomskog i političkog potčinjavanja Evrope, osuđuje „oportunizam“ zapadnoevropskih komunističkih partija (posebno francuske i italijanske) i poziva na čvršću koordinaciju i ideološku čistotu komunističkog pokreta. Tekst je klasičan primer Ždanovizma – surov, dogmatski, crno-beli prikaz svetskih odnosa.
Broj „Kulture“ pojavio se u vreme kada je Jugoslavija još uvek bila čvrsto vezana za SSSR (pre sukoba 1948. godine). Knjižica je imala veliki propagandni značaj i služila je za ideološko vođenje jugoslovenskih komunista. Nakon Rezolucije Informbiroa 1948. godine, takva izdanja su brzo povučena i zabranjena u Jugoslaviji, što ovaj primerak čini relativno retkim i traženim među kolekcionarima.
Ždanovljev izveštaj je ključni istorijski dokument za razumevanje početka blokovske podele Evrope, stvaranja Kominforma i kasnijeg jugoslovensko-sovjetskog sukoba. Stil je tipičan za sovjetsku političku propagandu tog vremena: kategoričan, agitativan i lišen bilo kakve nijanse.
Jedan primerak je u ponudi
