Friedrich Schiller
Johan Kristof Fridrih fon Šiler (Marbah na Nekaru, 10. novembar 1759 – Vajmar, 9. maj 1805) bio je nemački pesnik, dramski pisac, istoričar i filozof, kao i jedna od najznačajnijih ličnosti u nemačkoj i evropskoj književnosti. Školovao se na vojnoj akademiji u Štutgartu, gde je studirao medicinu, ali se rano okrenuo književnosti. Njegov stvaralački rad započeo je u duhu pokreta „Oluja i nagon” (Sturm und Drang), koji su odlikovali pobuna protiv autoriteta, naglašavanje emocija i težnja ka ličnoj slobodi.
Književnu slavu stekao je dramom Razbojnici (Die Räuber, 1781), koja prikazuje sukob u kojem se prepliću idealizam, društvena nepravda i moralna odgovornost. Usledile su drame Fijesko (Die Verschwörung des Fiesco zu Genua, 1783), Spletka i ljubav (Kabale und Liebe, 1784) i Don Karlos (1787) — dela u kojima istražuje političku tiraniju, individualnu slobodu, ljubav i sukob između ličnih uverenja i društvenog poretka.
Od 1789. godine radio je kao profesor istorije u Jeni, a prijateljstvo sa Johanom Volfgangom fon Geteom, započeto 1794. godine, snažno je uticalo na razvoj vajmarskog klasicizma. Tokom tog perioda nastala su njegova najznačajnija dramska dela: trilogija Valenštajn (1798–1799), Marija Stjuart (Maria Stuart, 1800), Devica iz Orleana (Die Jungfrau von Orleans, 1801), Mesinska nevesta (Die Braut von Messina, 1803) i Vilhelm Tel (Wilhelm Tell, 1804).
Šiler je takođe bio i značajan teoretičar umetnosti i estetike. U delima kao što su O graciji i dostojanstvu (Über Anmut und Würde, 1793), Pisma o estetskom vaspitanju čoveka (Über die ästhetische Erziehung des Menschen, 1795) i O naivnoj i sentimentalnoj poeziji (Über naive und sentimentalische Dichtung, 1795–1796), on je istraživao odnos između lepote, morala, umetnosti i ljudske slobode.
Među njegovim pesničkim delima ističu se Oda radosti (An die Freude, 1785) — koju je Ludvig van Betoven uvrstio u završni stav svoje Devete simfonije — kao i balade Rukavica (Der Handschuh) i Talac (Die Bürgschaft).
Šilerovo književno i filozofsko nasleđe odlikuju humanizam, ideal slobode, moralna odgovornost i vera u oblikujuću moć umetnosti. Njegova dela ostavila su trajan trag u nemačkoj književnosti, evropskoj dramaturgiji i modernoj estetskoj misli.
Titel im Angebot
Die Räuber
„Die Räuber“ (Razbojnici, 1781.) je prvo Schillerovo dramsko djelo, klasični primjer Sturm und Drang pokreta. Drama prikazuje tragični sukob dva brata, Karla i Franza Moora, te kritizira korumpirano društvo i tiraniju.
Razbojnici
Dva brata, zavađena spletkom mlađega, pokvarenog i prijetvornog stvora, tema je koja je već poznata u temeljima mnogih književnih djela.
Razbojnici
"The Robbers" (1781), Friedrich Schiller's first play, is a key work of the German Sturm und Drang movement, which explores themes of freedom, justice, moral conflict, and rebellion against social norms.
Razbojnici
A 1782 play by Friedrich Schiller, a key work of the Sturm und Drang movement. The plot revolves around the conflict between two brothers from the Moor family, Karl and Franz, and explores the themes of freedom, morality and social justice.
Razbojnici / Spletka i ljubav
Two brothers, torn apart by the machinations of a younger, corrupt and deceitful creature, is a theme that is already familiar in the foundations of many literary works.