Riječka država: od Londonskog pakta i Danuncijade do Rapalla i aneksije Italiji
Istorijska i politička monografija Ferda Čulinovića (1897–1971), istaknutog hrvatskog pravnog istoričara, o burnoj istoriji Rijeke od 1915. do 1924. godine, sa akcentom na italijansku okupaciju i Rapalski ugovor.
Delo pruža sistematski pregled događaja vezanih za Rijeku od Prvog svetskog rata do njenog konačnog pripajanja Italiji. Čulinović detaljno analizira:
- Londonski ugovor (1915) i tajna obećanja Italiji
- Okupaciju Rijeke i njene okoline posle 1918. godine
- D’Anuncijatu — ulazak Gabrijelea d’Anuncija i proglašenje italijanske uprave Rijeke (1919–1920)
- Stvaranje Slobodne Države Rijeke
- Pregovore i potpisivanje Rapalskog ugovora (1920)
- Konačno pripajanje Rijeke Italiji (1924)
Autor pristupa temi iz jugoslovenske (hrvatske) perspektive, ističući nezakonitost italijanskih postupaka, ekspanzionizam i nasilje nad hrvatskim stanovništvom. Kao pravni istoričar, posebnu pažnju posvećuje državno-pravnim pitanjima, međunarodnim ugovorima, statusu Rijeke i kršenju principa samoopredeljenja naroda.
Knjiga je napisana u duhu jugoslovenske istoriografije ranog socijalističkog perioda — naučno, ali sa jasnim ideološkim stavom protiv italijanskog imperijalizma i fašizma. Predstavlja jednu od prvih sistematskih sinteza riječkog pitanja posle Drugog svetskog rata.
Danas se smatra klasičnim delom na tu temu u hrvatskoj istoriografiji, iako je napisana u određenom ideološkom kontekstu. Koristi se kao važna literatura za proučavanje Riječke krize, Rapalskog ugovora, D’Anuncijeve avanture i jugoslovensko-italijanskih odnosa u međuratnom periodu.
Jedan primjerak je u ponudi
