Ivana Brlić-Mažuranić

Ivana Brlić-Mažuranić (Ogulin, 18. april 1874 – Zagreb, 21. septembar 1938) jedna je od najznačajnijih hrvatskih književnica i klasična autorka dečje književnosti. Poticala je iz ugledne porodice Mažuranić: njen otac je bio advokat, istoričar i pisac Vladimir Mažuranić, a deda hrvatski ban i pesnik Ivan Mažuranić. Većinu obrazovanja stekla je privatno i tečno je govorila nekoliko evropskih jezika. Nakon udaje za Vatroslava Brlića 1892. godine, preselila se u Slavonski Brod, gde je nastao značajan deo njenog književnog opusa.

Književno je debitovala zbirkom priča i pesama za decu Valjani i nevaljani (1902), a zatim Škola i praznici (1905) i zbirkom poezije Slike (1912). Veliki književni uspeh postigla je romanom Čudnovate zgode šegrta Hlapića (1913), koji se smatra prvim hrvatskim dečjim romanom i jednim od temeljnih dela hrvatske dečje književnosti.

Vrhunac njenog stvaralaštva je Priče iz davnine (1916), zbirka od osam bajki inspirisanih slovenskom mitologijom, folklorom i autorkinom izuzetnom pripovedačkom maštom. U pričama kao što su „Šuma Striborova“, „Regoč“, „Kako je Potjeh tražio istinu“ i „Ribar Pljunka i njegova žena“, ona povezuje carstvo fantazije sa univerzalnim temama dobra i zla, ljubavi, samožrtvovanja, porodice i moralnog izbora.

Pisala je i eseje, basne, pesme, članke i autobiografske prikaze. Među njenim drugim delima značajna su Knjiga za mlade (1923), Dečja čitanka o zdravlju (1927) i nedovršeni istorijski roman Jaša Dalmatin, vicekralj Gudžarata (1937). Njena zbirka Priče iz davnine objavljena je posthumno.

Dela Ivane Brlić-Mažuranić prevedena su na brojne jezike, a zahvaljujući svom pripovedačkom umeću u domenu bajki, još rano je stekla titulu „hrvatskog Andersena”. Bila je nominovana za Nobelovu nagradu za književnost, a 1937. godine postala je prva žena izabrana za dopisnog člana JAZU-a – institucije koja je danas poznata kao Hrvatska akademija znanosti i umjetnosti.