Crnim po bijelom – priče o knjigama

Delo Crno na belom sovjetskog autora Mihaila Jakovljeviča Iljina (pravo ime Ilja Jakovljevič Maršak, 1896–1953) je klasik popularne naučne književnosti za decu i mlade. Iljin, brat čuvenog pesnika Samuila Maršaka, bio je majstor pisanja razumljivih i zanimljivih knjiga o nauci i tehničkom napretku.

Sadržaj prati istoriju knjige hronološki i tematski: od prvih ljudskih pisanja na kamenju, kostima i glini, preko egipatskog papirusa, pergamenta, kineskog papira, srednjovekovnih rukopisa, iluminiranih kodeksa, do Gutenbergovog pronalaska štamparske mašine i moderne masovne proizvodnje knjiga. Iljin slikovito opisuje kako je svaka promena materijala i tehnike (od crtanja „crno na belom“) uticala na širenje znanja, kulture i obrazovanja. Posebno ističe ulogu knjige u borbi protiv neznanja i njen demokratski potencijal.

Stil je dinamičan, narativan i pun zanimljivih anegdota, što je tipično za Iljinove knjige („Priče o stvarima“, „Stvaranje novog sveta“ itd.). Iako je nastala u sovjetskom kontekstu, ova knjiga je relativno univerzalna i manje ideološki opterećena od nekih drugih dela tog doba. U posleratnoj Jugoslaviji se dobro uklopila u napore da se popularišu znanje i čitanje među mladima.