Ispovijed

Ispovest je izuzetan autobiografski i politički dokument Mihaila Bakunjina, jedne od najznačajnijih ličnosti revolucionarnog anarhizma 19. veka. Napisana 1851. godine tokom njegovog zatočeništva u Petropavlovskoj tvrđavi u Sankt Peterburgu — po nalogu cara Nikolaja I — ova knjiga otkriva složen odnos ovog revolucionara prema sopstvenim uverenjima, političkom delovanju i represivnoj moći države.

Nakon učešća u evropskim revolucijama 1848. i 1849. godine, Bakunjin je uhapšen, osuđen i izručen ruskim vlastima. U Ispovesti on opisuje tok svog života i političke karijere, govoreći o revolucionarnim krugovima, nacionalnim pokretima i sopstvenoj ulozi u previranjima koja su zahvatila Evropu.

Tekst je posebno upečatljiv zbog napetosti između revolucionarnih ideala i okolnosti zatočeništva. Obraćajući se lično caru, Bakunjin naizmenično priznaje greške, kritikuje društvene prilike i razmišlja o sudbini Rusije i slovenskih naroda. S obzirom na okolnosti u kojima je nastalo, ovo svedočanstvo se ne može čitati samo kao potpuno slobodan izraz političkih uverenja, već i kao pokušaj opstanka pred licem apsolutne vlasti.

Ispovest pruža dragocen uvid u psihologiju revolucionara, istoriju evropskih ustanaka i mehanizme političke represije. Istovremeno, ona predstavlja važan izvor za razumevanje Bakunjinovog intelektualnog razvoja i protivrečnosti revolucionarnog 19. veka.