F. Scott Fitzgerald

Frensis Skot Ki Ficdžerald (Sent Pol, Minesota, 24. septembar 1896 – Holivud, Kalifornija, 21. decembar 1940) bio je američki pisac, romanopisac i autor kratkih priča; jedna od najznačajnijih ličnosti „izgubljene generacije” i hroničar „doba džeza”. Studirao je na Univerzitetu Prinston, ali je prekinuo studije kako bi se pridružio vojsci tokom Prvog svetskog rata. Godine 1920. oženio se Zeldom Sejr, sa kojom je vodio buran život, seleći se između Sjedinjenih Država i Evrope.

Književnu slavu stekao je svojim prvim romanom, Ova strana raja (1920), koji prikazuje razočaranje mladih i promene u američkom društvu nakon rata. Usledio je roman Lepi i prokleti (1922), koji istražuje dekadenciju, bogatstvo i moralnu prazninu visokog društva.

Njegovo najpoznatije delo, roman Veliki Getsbi(1925), smatra se jednim od vrhunaca američke književnosti 20. veka. Kroz sudbinu misterioznog milionera Džeja Getsbija, Ficdžerald ispituje „američki san”, društvenu nejednakost, ljubav, bogatstvo i iluziju uspeha. Roman se odlikuje simboličkom dubinom, lirskim stilom i kritičkim prikazom američkog društva dvadesetih godina 20. veka. U romanu Blaga je noć (1934) bavi se psihološkim slomom, bračnim odnosima i životom Amerikanaca koji su živeli u inostranstvu, na Francuskoj rivijeri. Njegov poslednji, nedovršeni roman Poslednji tajkun objavljen je posthumno 1941. godine.

Ficdžerald je takođe bio veliki majstor kratke priče. Objavio je zbirke *Flaperke i filozofi * (1920), Priče iz doba džeza (1922), Svi tužni mladi ljudi (1926) i Povečerje (1935). Među poznatijim kratkim pričama izdvajaju se Neobičan slučaj Bendžamina Batona (The Curious Case of Benjamin Button, 1922) i Dijamant veliki kao hotel Ric (The Diamond as Big as the Ritz, 1922).

Poslednje godine života proveo je u Holivudu radeći kao scenarista, suočavajući se sa finansijskim poteškoćama i alkoholizmom. Preminuo je od srčanog udara u 44. godini.

Ficdžeraldovo književno nasleđe odlikuju elegantan stil, psihološka dubina, društvena kritika i melanholičan prikaz izgubljenih ideala. Njegova dela ostaju trajno svedočanstvo o sjaju i protivrečnostima američkog društva između dva svetska rata.