Herbert G. Wells

Herbert Džordž Vels (1866–1946), poznat kao H. DŽ. Vels — engleski pisac, romanopisac, publicista i društveni mislilac — rođen je 21. septembra 1866. godine u Bromliju, a preminuo je 13. avgusta 1946. u Londonu. Smatra se jednim od utemeljivača moderne naučne fantastike, a njegova dela spajaju naučne koncepte, avanturu i društvenu kritiku.

Odrastao je u skromnoj porodici i, zahvaljujući stipendiji, studirao prirodne nauke u Londonu, gde mu je predavao biolog Tomas Henri Haksli. Naučno obrazovanje snažno je uticalo na njegov stvaralački rad i interesovanje za evoluciju, tehnološki napredak i budućnost čovečanstva.

Književnu slavu stekao je romanom Vremeplov (1895), u kojem putovanje u daleku budućnost služi kao sredstvo za kritiku društvenih nejednakosti. U romanu Ostrvo doktora Moroa (1896) istražuje granice naučnog eksperimentisanja i ljudske moralne odgovornosti.

Usledili su Nevidljivi čovek (1897) — priča o naučniku čije otkriće vodi u izolaciju i nasilje — i Rat svetova (1898), čuveni roman o invaziji Marsovaca na Zemlju. Ova dela postavila su temelje brojnim motivima u modernoj naučnoj fantastici. Među ostalim značajnim romanima izdvajaju se Prvi ljudi na Mesecu (1901), Hrana bogova (1904), Kips (1905), Tono-Bangej (1909) i Istorija gospodina Polija (1910). U tim delima Vels proširuje svoje interesovanje na klasne razlike, moral srednje klase i protivrečnosti industrijskog društva.

Pisao je i utopijska i istorijska dela, kao i publicističke radove. Posebno su značajna dela Moderna utopija (1905), Pregled istorije (1920) i Oblik stvari koje dolaze (1933), u kojima on razmatra mogućnosti društvenog razvoja i opasnosti od budućih sukoba.

Vels se zalagao za obrazovanje, društvene reforme, međunarodnu saradnju i mir, iako su se njegovi politički stavovi menjali tokom života.

Njegov stil odlikuju jasno pripovedanje, maštovite naučne pretpostavke i oštra kritička misao. Vels je ostavio trajan uticaj na svetsku književnost, film i popularnu kulturu, a njegova dela i dalje pokreću pitanja o odnosu između nauke, moći, etike i budućnosti čovečanstva.