Niccolò Machiavelli

Nikolo Makijaveli, italijanski politički mislilac, diplomata, istoričar, pisac i dramski pisac, rođen je 3. maja 1469. godine u Firenci, gde je i preminuo 21. juna 1527. godine. Smatra se jednim od utemeljivača moderne političke filozofije i političkih nauka, a njegovo ime postalo je sinonim za pragmatično sagledavanje vladanja, moći i državništva.

Od 1498. do 1512. godine obavljao je dužnost sekretara Firentinske republike, učestvujući u diplomatskim misijama i političkim pregovorima. Nakon povratka porodice Mediči na vlast, izgubio je položaj, bio je zatvoren i podvrgnut mučenju pod optužbom za zaveru, a potom se povukao na porodično imanje, gde se intenzivno posvetio pisanju.

Njegovo najpoznatije delo, Vladalac (Il Principe, napisano 1513, objavljeno 1532), predstavlja fundamentalnu raspravu o političkoj moći, vladanju i očuvanju države. Makijaveli analizira odnos između političke delotvornosti i morala, ističući važnost odlučnosti, prilagodljivosti i razumevanja ljudske prirode. Njegovo razlikovanje pojmova virtù (politička sposobnost i delotvornost) i fortuna (sreća i nepredvidive okolnosti) zauzima centralno mesto u njegovoj političkoj misli.

U delu Rasprave o Liviju (Discorsi sopra la prima deca di Tito Livio, 1531) razmatra republikansko uređenje, građanske slobode i političke institucije. Takođe je napisao Veštinu ratovanja (Dell'arte della guerra, 1521), Istoriju Firence (Istorie fiorentine, 1532) i komediju Mandragora (Mandragola, oko 1518), značajno delo italijanske renesansne drame.

Makijavelijeva misao označava raskid sa srednjovekovnim shvatanjem politike kao delatnosti podređene teologiji i tradicionalnoj etici. Njegova dela — koja odlikuju realizam, istorijska analiza i istraživanje mehanizama moći — imala su trajan uticaj na političku filozofiju, istoriografiju i evropsku književnost.