Zlatarovo zlato

Radnja se odvija u Zagrebu i okolini krajem 16. veka (1574–1579), za vreme vladavine cara Maksa II i banova Đure Draškovića i Krsta Ungnada. Roman ima dva paralelna zapleta koji se prepliću: istorijski (sukob između Zagrebačkih građana i moćnog plemića Stjepka Gregorijanca oko Medvedgrada i uticaja na vlast) i ljubavni (zabranjena ljubav između Pavla, sina Stjepka Gregorijanca, i Dore Krupić, ćerke istaknutog zlatara Petra Krupića). Klasne razlike, intrige i osveta sprečavaju sreću mladih. Ključni zlikovci su izdajnički Grga Čokolin i osvetoljubiva Klara Grubarova, dok se među pozitivnim figurama nalaze verni Jerko (Pavlov polubrat) i hrabri Miloš Radak.

Šenoa majstorski prikazuje život starog Zagreba: ulice, običaje, sukobe između rastuće buržoazije i opadajućeg plemstva, sa realističnim detaljima, romantičnim opisima ljubavi i avanturističkim elementima (otmice, prerušavanja, trovanja). Delo odiše patriotizmom i kritikom stranog uticaja, a zasnovano je na arhivskim dokumentima grada Zagreba. Dora simbolizuje „zlatarsko zlato“ – čistotu, lepotu i vrednost građanske klase. Tragičan kraj (Dorina smrt od trovanja, Pavlova smrt) naglašava nemoć pojedinca pred društvenim silama i osvetom.

Izdanje iz 1943. godine (Knjiga I. Sabrana dela) opremljeno je ilustracijama/crtežima Andrije Maurovića, legendarnog oca hrvatskog stripa i majstora ilustracije. Maurović je uradio korice i unutrašnje ilustracije za ovo izdanje. Njegov dinamičan, ekspresivan stil savršeno se uklapa u romantično-istorijski ton romana – dramske scene, kostimi iz 16. veka, zagrebačke ulice i likovi dobijaju snažan vizuelni identitet. Ovo izdanje je cenjeno među kolekcionarima upravo zbog Maurovićeve opreme.