Vrijeme Europe

Knjiga Josipa Glaurdića podsjeća nas na vrijeme koje smo proživjeli prije dvadeset godina, a koje je ostavilo dubok trag u osjećajima i stavovima mnogih ljudi u Hrvatskoj i susjednim zemljama. Autor je svoj rad potkrepio ne samo velikim brojem sekundarnih izvora, već i originalnim materijalima iz ključnih arhiva koji su tek nedavno postali dostupni javnosti (tj. dokumentima britanskog Forin ofisa, CIA-e, vlade G.H. Busha itd. ). Takođe je intervjuisao 42 bivša diplomata i „kreatora politike“ iz bivše Jugoslavije, ili iz zapadnih zemalja. Ovo ovoj knjizi daje posebnu težinu. U svom tekstu autor prati raspad bivše Jugoslavije od vremena ekonomskih i drugih teškoća koje su usledile posle Titove smrti, a u celom delu posebna pažnja je posvećena usponu i delovanju Slobodana Miloševića, koji je (kao naznačio autor) na Zapadu je u početku viđen kao „balkanski Gorbačov“, što znači da je u to vreme Zapad blagonaklono ocenio Miloševićevu pojavu, pripisujući mu ulogu reformatora i konsolidatora jedinstva jugoslovenske države. Dalje, osim unutrašnjih razloga, Glaurdić ističe da je na raspad Jugoslavije snažno uticao jedan veoma važan spoljni faktor, završetak Hladnog rata. S jedne strane, uslovi hladnog rata – tj. spoljne pretnje su delovale iz unutrašnje perspektive na održanje Jugoslavije; s druge strane, poseban međublokovski položaj Jugoslavije tokom Hladnog rata dao je toj zemlji značaj na međunarodnom planu i omogućio joj da održi životni standard uglavnom zahvaljujući pomoći Zapada (krediti itd.).