Djela X: Dragi naši savremenici: Polemike, epigrami i satire

Deseti tom Dragi savremenici: Polemika, epigrami i satire deo je prvog izdanja sabranih dela Antuna Gustava Matoša, objavljenih u 17 tomova u izdanju Binoze između 1935. i 1940. godine. To je takođe prvi sistematski pokušaj sakupljanja i kritičkog organizovanja celokupnog Matoševog književnog nasleđa i jedno od najvažnijih izdanja hrvatske književne baštine 20. veka.

Ovaj deseti tom Matoševih Dela sakuplja tekstove u kojima se Antun Gustav Matoš pojavljuje kao beskompromisni polemičar, satiričar i književni kritičar. Delo donosi izbor članaka, polemika, kratkih satiričnih beleški i epigrama napisanih kao reakcija na društvene, kulturne i političke okolnosti njegovog vremena.

U središtu zbirke su Matoševi obračuni sa književnim protivnicima, javnim ličnostima i pojavama koje smatra znakom provincijalizma, površnosti ili moralnog pada. Njegova kritika nije usmerena samo na pojedince već i na šire društvene obrasce, koristeći ironiju, sarkazam, duhovite dosetke i izuzetno precizan jezik. Epigrami, iako kratki, sumiraju oštre sudove i demonstriraju autorovu sposobnost da u nekoliko stihova ili rečenica stvori snažan satirični efekat.

Zbirku je uredio Julije Benešić, jedan od najznačajnijih hrvatskih književnih istoričara i prevodilaca, dok je Milan Matoš sakupio i pripremio piščevo nasleđe, što je omogućilo sistematsko očuvanje i objavljivanje ovih tekstova. Zahvaljujući njihovom uredničkom radu, zbirka predstavlja verodostojan i vredan deo kompletnog izdanja Matoševih dela.

Knjiga svedoči o Matoševoj izuzetnoj erudiciji, nezavisnosti mišljenja i visokim književnim kriterijumima. Tekstovi otkrivaju autora koji književnost smatra važnim delom nacionalne kulture i zahteva odgovornost, originalnost i umetničku izvrsnost od pisaca, kritičara i intelektualaca. Pored svoje književne i istorijske vrednosti, delo pruža dragocen uvid u kulturnu i društvenu atmosferu početka 20. veka i ostaje nezaobilazan primer vrhunskog hrvatskog polemičkog i satiričnog pisanja.