Vlasnik

Džon Golsvorti je objavio roman Čovek od imovine 1906. godine, koji je kasnije postao osnova za njegovo najpoznatije delo Saga o Forsajtima. Hrvatski prevod Josipa Horvata objavio je 1941. godine Ante Velžek u Zagrebu pod naslovom Vlasnik.

Roman je snažna društvena satira engleske više srednje klase iz kasnog viktorijanskog i ranog edvardijanskog doba. U središtu je Soums Forsajt, uspešan advokat i vlasnik nekretnina, koji svoju suprugu Irenu doživljava kao imovinu, baš kao i kuće i slike koje sakuplja. Irena, lepa, osetljiva i umetnički nastrojena, guši se u braku bez ljubavi i zaljubljuje se u mladog arhitektu Bosinija. Sukob između Soumsove posesivnosti i Irenine želje za slobodom čini jezgro romana i vodi do dramatične tragedije.

Golsvorti majstorski prikazuje celu porodicu Forsajt – bogate, praktične, konzervativne i duboko materijalističke ljude za koje je imovina najveća vrednost. Roman kritikuje englesku buržoaziju, njen klasni egoizam, licemerje i nedostatak istinskih emocija. Međutim, autor pokazuje i razumevanje za njihove slabosti, pa delo nije samo satira već i duboka psihološka studija.

Vlasnik je prvi deo velike sage koja prati porodicu Forsajt kroz nekoliko generacija. Stil je realističan, precizan i elegantan, sa odličnim dijalozima i suptilnom ironijom. Velžekovo izdanje iz 1941. godine (u dva toma) smatra se klasičnim hrvatskim prevodom ovog dela. Danas se „Vlasnik“ smatra jednim od najvažnijih dela engleske književnosti 20. veka i ostaje snažna kritika materijalizma i posesivnosti.