U registraturi, prva knjiga

„U matičarnici“ Ante Kovačića jedno je od najznačajnijih dostignuća hrvatske književnosti 19. veka i vrhunac hrvatskog realizma. Roman, u formi uokvirenog narativa i sećanja ostarelog matičnog službenika, opisuje životni put Ivice Kičmanovića, bistrog dečaka sa sela koji ide u školu u gradu. Kroz njegovu sudbinu, Kovačić donosi potresnu sliku društvenih previranja, sukoba između sela i grada i moralnog pada pojedinca pod uticajem korumpirane sredine. Centralna pokretačka snaga zapleta je Ivičin tragičan odnos sa fascinantnom i fatalnom Laorom, jednom od najsloženijih ženskih figura u hrvatskoj književnosti. Njena misteriozna prošlost, manipulacije i destruktivna priroda neumoljivo vode Ivicu, ali i celu njegovu porodicu, ka potpunom slomu i tragediji. Kovačićev stil karakteriše izuzetna dinamika, kombinacija realističnih prikaza seoske bede i gradskog licemerja sa elementima romantizma i fantazije. Sa svojom oštrom satirom i kritikom društvenog poretka tog vremena, „U registraturi“ ostaje bezvremenska priča o izgubljenim iluzijama, uništenom potencijalu i nemogućnosti da se pobegne od sopstvene sudbine.