Komunizam i čovjek: Odnos vlasti i pojedinca u Hrvatskoj (1958.–1972.)

U svojoj knjizi „Komunizam i čovek. Odnos između vlasti i pojedinca u Hrvatskoj“ (1958–1972), istoričar Josip Mihaljević analizira kako je komunistički režim oblikovao odnose između države i građana tokom perioda stabilizacije i krize jugoslovenskog socijalizma. Fokusira se na svakodnevni život u Hrvatskoj, gde su politička, društvena i kulturna sfera bile pod snažnom kontrolom Partije. Kroz arhivsku građu, zapisnike političkih tela, sudske slučajeve i lična svedočanstva, on pokazuje kako je sistem nastojao da formira „novog čoveka“ lojalnog ideologiji i kolektivu.

Mihaljević baca svetlo na procese kojima su režim i službe bezbednosti ograničavale slobodu misli i izražavanja – od cenzure i nadzora do represije nad intelektualcima, studentima i vernicima. Posebnu pažnju posvećuje periodu Hrvatskog proleća, kada je otvoren prostor za društvene i nacionalne debate, ali i pokazuje kako je vlast ponovo reagovala silom i čistkama.

Autor ne predstavlja komunizam samo kao politički sistem, već kao oblik društvenog poretka koji duboko utiče na moral, identitet i međuljudske odnose. Knjiga kombinuje naučnu preciznost sa humanističkim pristupom, otkrivajući šta se dešava sa osobom pod pritiskom ideologije koja nastoji da preoblikuje njenu svest i slobodu.