Hrvatska čitanka za prvi i drugi razred viših trgovačkih škola

Hrvatski udžbenik za prvi i drugi razred viših trgovačkih škola je zvanični udžbenik koji je pripremio Dragutin Prohaska (1881–1964), tada mladi književni istoričar, kritičar i pedagog iz Osijeka, koji je kasnije postao poznati slavista i autor više udžbenika.

Knjiga je namenjena studentima prve dve godine viših trgovačkih škola (trgovačkih akademija) u austrougarskom periodu. Sadrži pažljivo odabrane književne tekstove na hrvatskom jeziku — prozu, poeziju, eseje i odlomke iz dela hrvatskih pisaca, sa akcentom na onima pogodnim za obrazovanje budućih trgovaca i poslovnih ljudi.

Udžbenik obuhvata klasične i savremene autore tog vremena, sa odeljcima o poeziji, epskim i lirskim žanrovima, metrici, kompoziciji i primerima iz hrvatske književnosti. Pored književnosti, sadrži i tekstove o temama iz ekonomije, poslovanja i opšte kulture (npr. o češkoj ekonomiji), što odražava praktičnu orijentaciju trgovačkog obrazovanja. Prohaska je birao tekstove sa pedagoškim razmatranjem — jezik je književan i pristupačan, a sadržaj neguje nacionalnu svest, moralne vrednosti i estetski ukus.

Ovo je zvanično, autorizovano izdanje koje svedoči o razvoju hrvatskog obrazovanja i jezičke politike početkom 20. veka. Danas je knjiga retka antikvarna vrednost. Primerke u dobrom stanju (posebno sa očuvanim koricama i školskim pečatima) traže kolekcionari starih udžbenika, hrvatske pedagogije i književnosti 19./20. veka. Predstavlja važan dokument u istoriji obrazovanja u Hrvatskoj za vreme Austrougarske monarhije.