Djetinjstvo

Roman „Detinjstvo” (1813–1814) prvo je i najpoznatije delo autobiografske trilogije velikog ruskog i sovjetskog pisca Maksima Gorkog (uz nastavke „Među ljudima” i „Moji univerziteti”). Kroz lik dečaka Aljoše Peškova (pravo ime autora), Gorki predstavlja ogoljen, potresan i izuzetno realističan prikaz svog ranog detinjstva nakon očeve smrti — perioda kada su on i njegova majka otišli ​​da žive u dom njegovog dede po majci, u Nižnjem Novgorodu. U tom domaćinstvu, Aljoša se suočava sa mračnim svetom siromaštva, porodičnih sukoba, gramzivosti, kao i svakodnevnog fizičkog i psihičkog nasilja. Ipak, sumornu atmosferu tog doma ublažava prisustvo njegove bake Akuline — tople, mudre i duboko pobožne žene koja dečaku pruža bezuslovnu ljubav, utehu i veru u dobrotu. Baka i nekoliko dragih prijatelja postaju njegov duhovni štit i izvor unutrašnje snage. Sa velikim majstorstvom i psihološkom dubinom, Gorki prikazuje složenost ljudske prirode, društvenu nepravdu i bedu carske Rusije tog doba. „Detinjstvo” nije samo dirljiva priča o odrastanju i očuvanju ljudskosti u najtežim okolnostima; ono predstavlja i jedno od najznačajnijih ostvarenja kako u ruskoj, tako i u svetskoj autobiografskoj književnosti.