Matijino stoljeće rata

Preplićući fikciju i stvarne događaje, ne mareći za književnoteorijske zakonitosti i krute žanrovske kalupe, o kojima po sopstvenom priznanju ionako malo ili ništa zna, očigledno dobro obavešteni autor donosi svedočanstva o ljudima i događajima u zaista širokom vremenskom i prostornog dometa, pa tragična sudbina ubedljivo smešta titularne junakinje u istorijski kontekst koji je tu sudbinu zapravo presudno odredio. Utoliko je ova knjiga istovremeno Chronikue du kke siecle, kao što i podnaslov sugeriše, ali i dirljiva priča o ženi koja je preživela čak tri rata, izgubivši u svakom od njih po jednog od najbližih rođaka.

Prvo poglavlje – preko Imotskog, Splita i Trsta – vodi nas na uzbudljivo putovanje od Hercegovine do Njujorka, gde pratimo neuspeli pokušaj Matijinog oca Mate da se preseli u Ameriku (ovaj neuspeh je svojevrsni kamen temeljac niza kasnijih porodične nedaće), drugi govori o Matinoj tragičnoj sudbini u Prvom svetskom ratu, od borbi i zarobljavanja u Galiciji do zatočeništva u dubokoj Rusiji, a treći i četvrti o sudbini njegovih potomaka kroz dve nove kataklizme, od Hercegovine u Drugom svjetskom ratu do Sarajeva u posljednjem ratu devedesetih godina.

Naš Matija, glavni junak romana, rođen je 1912. godine. Otac te žene poginuo je u prvom od njena tri rata, njen muž je ubijen u drugom, a sin i unuk u trećem. Matija je preminuo 1995. godine, posle svih ovih tragedija kroz četiri generacije.