Smrt Omera i Merime – skica za kino-dramatizaciju narodne pesme

Ljubomir Dušanov Jurković (1898, Benkovac – 1982, Ljubljana), hrvatski i jugoslovenski publicista, pisac, prevodilac i politički aktivista, objavio je ovu retku knjižicu u Ljubljani 1928. godine. Delo je skica za filmsku adaptaciju (filmski scenario u obliku libreta) čuvene južnoslovenske narodne balade Smrt Omera i Merime, koja pripada ciklusu epskih pesama o nesrećnoj ljubavi i krvnoj osveti.

Knjižica je štampana u malom tiražu i objavio je sam autor. Reč je o numerisanom primerku, što je čini još traženijom među kolekcionarima. Jurković je pokušao da epsko-lirsku snagu narodne pesme prenese na filmski medijum, koji je u to vreme još uvek bio nov i uzbudljiv oblik umetnosti. Tekst je strukturiran kao filmska skica — sa opisima scena, dijalozima i vizuelnim znacima, što predstavlja rani primer pokušaja snimanja usmene književne tradicije u južnoslovenskom regionu.

Balada Smrt Omera i Merime jedna je od najpoznatijih muslimanskih narodnih pesama (sevdalinka u epskom obliku), a Jurković ju je tretirao sa poštovanjem prema folklornoj tradiciji, ističući tragičnu ljubav, sudbinu i kulturne motive Bosne i Hercegovine/Dalmacije. Stil je romantičan i patriotski, tipičan za međuratni period kada se narodna književnost često koristila za jačanje jugoslovenskog nacionalnog identiteta.

Ovo je izuzetno retko izdanje — danas se veoma retko pojavljuje na antikvarskom tržištu i smatra se bibliografskom retkošću. Predstavlja zanimljiv dokument iz rane istorije jugoslovenske filmske misli. Jurkovićev rad svedoči o intelektualnoj klimi 1920-ih, kada su mnogi autori tražili moderne forme za stare narodne motive.