Fides publica (Javna vera) u pravnoj istoriji Srba i Hrvata do kraja XV veka

Knjiga Fides publica (Javna vera) u pravnoj istoriji Srba i Hrvata do kraja 15. veka hrvatskog pravnog istoričara i medieviste Marka Kostrenčića objavljena je 1930. godine kao sveobuhvatna naučna studija posvećena jednom od temeljnih instituta srednjovekovnog prava – javnoj veri (fides publica). Delo predstavlja važan doprinos istraživanju pravne istorije južnoslovenskih zemalja i razvoju istorijske i pravne nauke u prvoj polovini 20. veka.

Polazeći od izvora rimskog, kanonskog i srednjovekovnog evropskog prava, autor istražuje kako se formiralo poverenje u javne isprave i lica ovlašćena da ih sastavljaju i overe. Posebna pažnja posvećena je aktivnostima notara, kancelarija, crkvenih i svetovnih institucija koje su svojim autoritetom garantovale autentičnost pravnih akata. Kostrenčić analizira nastanak i razvoj javne vere na teritoriji hrvatskih i srpskih zemalja i prati njene specifičnosti u odnosu na zapadnoevropske pravne tradicije.

Fokus istraživanja je na poveljama, ugovorima, sudskim zapisima i drugim srednjovekovnim dokumentima koji su imali dokaznu vrednost u pravnim prometima. Autor pokazuje kako je princip javne vere doprinosio pravnoj sigurnosti, zaštiti imovinskih prava i stabilnosti društvenih odnosa. Istovremeno, razmatra uticaj crkvenih institucija, gradskih komuna i državnih vlasti na razvoj sistema overe i čuvanja dokumenata.

Delo se odlikuje temeljnom analizom izvorne građe, uporednim pristupom i poznavanjem evropske pravne istoriografije. Zbog svoje naučne preciznosti i obimne dokumentacije, smatra se jednim od najvažnijih dela o srednjovekovnom pravu Srba i Hrvata. Knjiga i danas predstavlja nezaobilazan izvor za proučavanje pravne istorije, diplomatije, istorije notarskih institucija i razvoja pravne kulture u jugoistočnoj Evropi tokom srednjeg veka.