Milutin Cihlar Nehajev
Milutin Cihlar Nehajev (Senj, 25. novembar 1880 – Zagreb, 7. april 1931) bio je hrvatski pisac, romanopisac, pisac kratkih priča, dramaturg, esejista, književni i pozorišni kritičar, novinar i prevodilac. Jedan je od najznačajnijih predstavnika hrvatske književne modernosti i svestranih intelektualaca svog vremena.
Rođen je u senjskoj građanskoj porodici češko-hrvatskih korena (njegov otac Sebald Cihlar emigrirao je iz Češke). Osnovnu školu završio je u Senju, a gimnaziju u Zagrebu. Hemiju je studirao u Beču, a 1903. godine doktorirao filozofiju. Nakon studija radio je kao profesor u Zadru, gde je 1905. godine pokrenuo list Lovor. Živeo je i radio u Trstu (urednik lista Balkan), Križevcima (asistent u Poljoprivredno-hemijskom institutu), a od 1912. stalno u Zagrebu. Bio je dugogodišnji saradnik i urednik vodećih novina (Obzor, Jutarnji list, Agramer Tagblat) i dopisnik iz Pariza, Praga i Beograda. Godine 1926. izabran je za predsednika Društva hrvatskih pisaca.
Nehajev je pripadao generaciji hrvatske moderne. Njegovo delo karakteriše duboka psihološka analiza, modernistički senzibilitet, suptilna ironija i motivi pada osetljive intelektualne ličnosti, bekstva od stvarnosti, usamljenosti, sukoba ideala i grubog društva i generacijskih raskida. Posebno se isticao kao odličan pozorišni i muzički kritičar.
Nehajev je bio angažovani intelektualac sa izraženim nacionalnim stavovima. Podržavao je hrvatsku državotvornu misao, desničarstvo i ideje Eugena Kvaternika i Ante Starčevića. Pisao je o hrvatskim političkim ličnostima (Ivan Mažuranić, Eugen Kvaternik) i nacionalnim temama (stogodišnjica Hrvatskog narodnog preporoda). Iako je u mladosti bio blizak progresivnim krugovima, njegovi politički stavovi su bili složeni i ponekad kontradiktorni – na primer, njegova saradnja sa unionističkim novinama izazvala je kontroverze. Uvek je isticao hrvatski nacionalni identitet i kritikovao strane uticaje.
Najvažniji radovi:
- Romani: Bijeg (1915, često smatran najboljim romanom hrvatske moderne), Vuci (1928, istorijski roman o Krsti Frankopanu)
- Priče i romani: Polonaze, Veliki grad, Zeleno more, Kostrenka itd.
- Drame: Prielom, Svjećica, Klupa na mješečini
- Eseji: Studija o Hamletu (1917), Rakovica (o Rakovičkoj buni i Kvaterniku), brojne studije o Tolstoju, Dostojevskom, Ibzenu, Floberu, Strindbergu, Zoli, Šenoi, Gjalskom, Leskovaru, Nazoru itd.
- i 1945. (izdanje Hrvatskog izdavačkog bibliografskog zavoda), 10 tomova sabranih dela Milutina Nehajeva. Zbog ratnih i posleratnih okolnosti, planirani dodatni tomovi nisu objavljeni, pa sabrana dela ostaju nepotpuna.
Nehajev je preminuo u 50. godini. Iako nije bio toliko popularan kod javnosti kao neki od njegovih savremenika, njegova proza, drame i eseji imaju visoku umetničku vrednost i snažan uticaj na razvoj moderne hrvatske književnosti. Danas se njegova dela ponovo otkrivaju kao relevantna zbog svoje psihološke dubine, modernog pristupa i bogatog intelektualnog nasleđa.
Titles in our offer
Bijeg
Psihološki roman o propasti darovitog intelektualca Đure Andrijaševića, koji beži od stvarnosti, ali ne nalazi spas ni u gradu ni u provinciji. Klasik hrvatskog modernizma (1909).
Drame
Treći tom sabranih dela Milutina Nehajeva objedinjuje njegove drame koje prate razvoj autora od mladalačkog entuzijazma do zrele introspekcije: Prielom, Svjećica, Život, Spasitelj i Klupa na mješečini.
Eseji I.
Eseji I. (1944) sakuplja značajne autorove studije o evropskim klasicima: Tolstoju, Floberu, Ibzenu, Strindbergu, Zoli, Dostojevskom i esej „O dva morala“. Dubok moderni kritičko-psihološki esejizam.
Iz mladih dana
"From the Days of Youth" (1944) is the first volume of Milutin Nehajev's Works. It includes poems, short stories and sketches, literary articles and a theater chronicle from his early years. A rare edition in its original wrapper.
Pripoviesti
"Pripoviesti" (1944) presents Nekhajev's short stories in the order in which they appeared, and in this edition they are collected for the first time in one book. A rare wartime edition in the original cover.
Rakovica
"Rakovica" is a fictionalized historical and political monograph about the Rakovica Uprising of 1871 and Eugen Kvaternik. An unfinished posthumous work with a profound psychological and national portrait of the Croatian politician and the uprising.
Rakovica: o 60. godišnjici smrti Eugena Kvaternika
Nehajev's "Rakovica", in the edition edited by Blaž Jurišić, presents the Rakovica Rebellion, its causes and ideas. Nehajev did not finish the book due to his sudden death; it was completed and edited by Blaž Jurišić.
Studija o Hamletu
„Studija o Hamletu“ (1917) je psihološko-kritička analiza Šekspirovog remek-dela. Nehajev tumači lik Hamleta kao modernog intelektualca – pasivnog, zlonamernog, ciničnog i fatalističkog, suočenog sa korumpiranim svetom.
Studije i članci I.
Studije i članci I. (1944) sadrži izbor autorovih najvažnijih književnih studija i eseja o Janku Leskovaru, Augustu Šenoi, Đalskom, Eugenu Kvaterniku, Milanu Ogrizoviću i hrvatskom pozorištu. Zrelo kritičko i esejističko izdanje.
Studije i članci II.
Knjiga sadrži autorove značajne eseje o Ivanu Mažuraniću (kancelaru i banu), Vladimiru Mažuraniću i stogodišnjici hrvatskog narodnog preporoda. Značajna nacionalno-kritička i istorijsko-esejistička publikacija.