Kamikaze – Piloti samoubice
Vagenhals, poznat po svom radu na istočnoazijskoj istoriji i prevodima japanskih tekstova, pripremio je ovu kompilaciju kao jednu od prvih jugoslovenskih studija o japanskim specijalnim jedinicama za napad Tokotai u završnoj fazi Pacifičkog rata.
Vagenhals razbija mit o „samoubilačkim fanaticima“: mnogi piloti (uglavnom studenti uzrasta 19–22 godine sa univerziteta u Tokiju i Kjotu) bili su dobrovoljci pod pritiskom vojne hijerarhije i bušido kulture, ali i prisilno regrutovani zbog nedostatka resursa. Hronologija počinje konceptom u bici kod Lejtea (oktobar 1944), gde je admiral Takadži Oniši odobrio taktiku. Prati organizaciju: vazdušne (rakete Oka), morske (torpeda Kaiten) i kopnene (čamci Šinjo, ronilačke mine Fukurju) jedinice, sa obukom od samo 25–30 dana umesto standardnih 100.
Knjiga opisuje 11 glavnih talasa napada do avgusta 1945. godine, sa fokusom na lične priče: piloti su pisali haiku pesme, oproštajna pisma svojim porodicama i vezivali hačimaki marame poput samuraja. Vagenhals navodi statistiku: oko 3.800 poginulih pilota (2.500 mornaričkih, 1.300 vojnih), 368 savezničkih brodova oštećeno/potopljeno (47 potopljenih), sa efikasnošću od 14–17%. Delo takođe uključuje prevode naređenja, dnevnika i analize japanske propagande.
Smešteno u kontekst 1955. godine, nakon destaljinizacije i jugoslovenske neutralnosti, delo neutralno osvetljava ratne zločine i očaj, izbegavajući senzacionalizam. Ovo je preteča kasnijih Vagenhalsovih izdanja na istu temu, ali original iz 1955. godine ostaje retkost, naglašavajući univerzalnu temu žrtvovanja u totalitarnim ratovima. Hvaljen zbog svoje preciznosti i humanog pristupa.
Multiple copies are available
Copy number 2
- Tragovi patine
Copy number 3
- Požutjeli listovi
- Tragovi patine
