Tirena

Delo predstavlja vrhunac i temelj hrvatske renesansne pastoralne poezije. Kao inovativna sinteza klasične pastoralne idile (po uzoru na Sanazarove i italijanske ekloge) i rustičnih elemenata (seljaci, humor, folklor), uvodi supostavljanje idealnog (mitološko-vilinskog) i stvarnog (seljačkog) sveta u jednom delu – postupak koji je bio žanrovski nov i uticao je na kasniju evropsku pastoralnu poeziju (uporedi Šekspirov San letnje noći).

Tirena označava Držićev ulazak u dubrovačku književnu elitu: napisana prema željama savremenih pesnika, uspostavila je njegov status ozbiljnog autora dostojnog društva aristokratskog kruga. Posvećena Maru Makulji Puciću, služi kao programski tekst – odbrana od kritike i dokaz pesničke veštine.

Tirena je ključna u istoriji hrvatske književnosti: označava prelaz sa petrarkističke lirske poezije i jednostavnih ekloga ka složenijoj drami, uvodi realističnu komediju u idilični žanr, kombinuje mitologiju, neoplatonizam i dubrovački folklor. Prethodi Držićevim remek-delima u prozi (Dundo Maroje, Skup), prikazujući njegov razvoj od stihovane pastoralne do realistične komedije karaktera.

Kao najraniji primer razvijene hrvatske pastoralne drame, Tirena potvrđuje Držića kao najvećeg hrvatskog renesansnog dramskog pisca: inovatora koji je pastoral obogatio univerzalnim temama (ljubav, lepota, sukob između ideala i stvarnosti) i učinio ga živom, pozorišno atraktivnom formom sa plesom, moreškom i tancem.