Početnica češkoga jezika

Vodič za početnike kroz češki jezik je knjižica objavljena u Zagrebu 1915. godine od strane Vojteha (Vojtjeha) Režnog. Delo je napisano za vreme Austrougarske monarhije, u vreme jakih češko-hrvatskih kulturnih i političkih veza između slovenskih naroda.

Autor, češki učitelj i aktivista među češkom manjinom, posvetio je knjižicu 500. godišnjici smrti Jana Husa (1415). U predgovoru, Režni ističe sličnosti sudbina češkog i hrvatskog naroda i svoju želju da češki jezik približi hrvatskim studentima koji su studirali u Pragu, kao i široj publici zainteresovanoj za slovensku uzajamnost. On upoređuje Husa sa Ljudevitom Gajem kao velikim reformatorom književnog jezika.

Knjižica je namenjena potpunim početnicima. Počinje detaljnim uputstvima za izgovor i čitanje, prilagođenim hrvatskom čitaocu: objašnjava češki akcenat (uvek na prvom slogu), dužinu samoglasnika (označenu crticom) i posebne glasove kao što su ř, ě, ch, ť, ď i ň. Nakon toga sledi pregled pravopisa (sa akcentom na morfološko-etimološki pristup češkom pravopisu), a zatim sistematska gramatika (deklinacija imenica po rodu i vrsti, razlika između živog i neživog u muškom rodu, deklinacija prideva, glagola, zamenica i brojeva).

Sadrži brojne paradigme, primere rečenica i praktične napomene o razlikama između češkog i hrvatskog jezika. Na kraju su dodati kraći tekstovi za čitanje i vežbe. Delo nije sveobuhvatna naučna gramatika, već jasan i praktičan udžbenik za početnike.

Vodič za početnike kroz češki jezik danas je bibliografska retkost, dostupan u nacionalnim bibliotekama i digitalnim arhivama. Predstavlja važno svedočanstvo o češko-hrvatskim kulturnim odnosima početkom 20. veka i jedan od ranih sistematskih pokušaja da se Hrvati nastave češki jezik. Režni je kasnije nastavio da radi na obrazovnim i kulturnim publikacijama za češku manjinu u Jugoslaviji.