Povijesna poetika romana

Od sredine osamnaestog stoljeća, kada definitivno potiskuje ep kao dotad dominantnu veliku pripovjednu formu, oslobađajući se istovremeno i suspektnosti književne vrste, roman u evropskoj književnoj povijesti postaje najreprezentativnijim epskim oblikom i taj položaj nesumnjivo zadržava sve do danas, dokazujući time ne samo svoju žanrovsku opstojnost, nego u istoj mjeri i iznimnu prilagodljivost svoje strukture različitim, često međusobno posve oprečnim poetološkim konceptima.

U svojoj knjizi signifikantnog naslova »Povijesna poetika romana« dr. Viktor Žmegač, i u svojim brojnim ranijim radovima zaokupljen problematikom teorije i historije ovog žanra, njemu svojstvenom akribijom i komparatističkom širinom perspektive, slijedi tu odiseju romana od samih njenih početaka u kasnoj antici, kroz srednji vijek, renesansu, prosvjetiteljstvo, do romantičarske »književne revolucije« i dalje, kroz epohe realizma, naturalizma, do romana našeg stoljeća i široke lepeze njegovih stilskih i strukturnih osebujnosti, što ih možemo iščitati iz romana Prousta, H. Jamesa, Th. Manna, V. Woolf, Döblina, Gidea, Huxleya, N. Sarraute, Robbe-Grileta i Handkea, uključujući u ta razmatranja i specifičnu pojavu američkog dokumentarnog romana početkom šezdesetih godina.