Izabrane pjesme

Avgust Harambašić (1861–1911), jedan od najpopularnijih hrvatskih pesnika krajem 19. veka, objavio je Izabrane pesme 1895. godine, u izdanju Matice hrvatske u Zagrebu. Zbirka je izbor iz njegovih ranijih zbirki („Ružmarinke*, Slobodarke, Tugomilke, Nevenke itd.) i smatra se vrhuncem njegovog pesničkog stvaralaštva.

Harambašićevu poeziju karakteriše snažan desničarski i romantičarski naboj. Postoje dve glavne teme koje se često prepliću: ljubav prema domovini i ljubav prema ženi. Patriotske pesme odišu buntovnim entuzijazmom, čežnjom za slobodom, slavom hrvatske prošlosti i nadom u bolju budućnost. Ljubavna lirika je iskrena, jednostavna i romantična, često sa motivima prirode kao ogledala osećanja.

Među najpoznatijim pesmama iz ove zbirke su „Moja ljubav“, „Tri čaše“, „Na vrelu“ i brojni patriotski stihovi koji su u svoje vreme postali gotovo narodni. Harambašić piše lako, melodično i pristupačno, koristeći ritam blizak narodnoj pesmi, što mu je donelo veliku popularnost među širokom publikom.

Iako današnja kritika ističe da njegova poezija često pati od patetike, klišea i nedovoljne formalne profinjenosti, u svoje vreme Harambašić je bio pravi nacionalni bard. Njegovi stihovi su podsticali nacionalni duh u periodu borbe protiv mađarizacije i apsolutizma.

Izabran poješta iz 1895. godine je važan dokument hrvatske književnosti 19. veka i najbolji uvid u Harambašićev pesnički svet – vatreni, strastveni i duboko povezan sa hrvatskim nacionalnim preporodom i ideologijom desnice. Zbirka je danas retko antikvarno izdanje, ali se pesme i dalje mogu naći u antologijama hrvatske poezije.