Milutin Cihlar Nehajev
Milutin Cihlar Nehajev (Senj, 25. novembar 1880 – Zagreb, 7. april 1931) bio je hrvatski pisac, romanopisac, pisac kratkih priča, dramaturg, esejista, književni i pozorišni kritičar, novinar i prevodilac. Jedan je od najznačajnijih predstavnika hrvatske književne modernosti i svestranih intelektualaca svog vremena.
Rođen je u senjskoj građanskoj porodici češko-hrvatskih korena (njegov otac Sebald Cihlar emigrirao je iz Češke). Osnovnu školu završio je u Senju, a gimnaziju u Zagrebu. Hemiju je studirao u Beču, a 1903. godine doktorirao filozofiju. Nakon studija radio je kao profesor u Zadru, gde je 1905. godine pokrenuo list Lovor. Živeo je i radio u Trstu (urednik lista Balkan), Križevcima (asistent u Poljoprivredno-hemijskom institutu), a od 1912. stalno u Zagrebu. Bio je dugogodišnji saradnik i urednik vodećih novina (Obzor, Jutarnji list, Agramer Tagblat) i dopisnik iz Pariza, Praga i Beograda. Godine 1926. izabran je za predsednika Društva hrvatskih pisaca.
Nehajev je pripadao generaciji hrvatske moderne. Njegovo delo karakteriše duboka psihološka analiza, modernistički senzibilitet, suptilna ironija i motivi pada osetljive intelektualne ličnosti, bekstva od stvarnosti, usamljenosti, sukoba ideala i grubog društva i generacijskih raskida. Posebno se isticao kao odličan pozorišni i muzički kritičar.
Nehajev je bio angažovani intelektualac sa izraženim nacionalnim stavovima. Podržavao je hrvatsku državotvornu misao, desničarstvo i ideje Eugena Kvaternika i Ante Starčevića. Pisao je o hrvatskim političkim ličnostima (Ivan Mažuranić, Eugen Kvaternik) i nacionalnim temama (stogodišnjica Hrvatskog narodnog preporoda). Iako je u mladosti bio blizak progresivnim krugovima, njegovi politički stavovi su bili složeni i ponekad kontradiktorni – na primer, njegova saradnja sa unionističkim novinama izazvala je kontroverze. Uvek je isticao hrvatski nacionalni identitet i kritikovao strane uticaje.
Najvažniji radovi:
- Romani: Bijeg (1915, često smatran najboljim romanom hrvatske moderne), Vuci (1928, istorijski roman o Krsti Frankopanu)
- Priče i romani: Polonaze, Veliki grad, Zeleno more, Kostrenka itd.
- Drame: Prielom, Svjećica, Klupa na mješečini
- Eseji: Studija o Hamletu (1917), Rakovica (o Rakovičkoj buni i Kvaterniku), brojne studije o Tolstoju, Dostojevskom, Ibzenu, Floberu, Strindbergu, Zoli, Šenoi, Gjalskom, Leskovaru, Nazoru itd.
- i 1945. (izdanje Hrvatskog izdavačkog bibliografskog zavoda), 10 tomova sabranih dela Milutina Nehajeva. Zbog ratnih i posleratnih okolnosti, planirani dodatni tomovi nisu objavljeni, pa sabrana dela ostaju nepotpuna.
Nehajev je preminuo u 50. godini. Iako nije bio toliko popularan kod javnosti kao neki od njegovih savremenika, njegova proza, drame i eseji imaju visoku umetničku vrednost i snažan uticaj na razvoj moderne hrvatske književnosti. Danas se njegova dela ponovo otkrivaju kao relevantna zbog svoje psihološke dubine, modernog pristupa i bogatog intelektualnog nasleđa.
Naslovi u ponudi
Bijeg
Psihološki roman o propasti darovitog intelektualca Đure Andrijaševića, koji beži od stvarnosti, ali ne nalazi spas ni u gradu ni u provinciji. Klasik hrvatskog modernizma (1909).
Drame
The third volume of Milutin Nehajev's collected works brings together his plays that trace the author's development from youthful enthusiasm to mature introspection: Prielom, Svjećica, Život, Spasitelj and Klupa na mješečini.
Eseji I.
Essays I. (1944) versammelt die bedeutenden Studien des Autors zu europäischen Klassikern: Tolstoi, Flaubert, Ibsen, Strindberg, Zola, Dostojewski sowie den Essay „Über zwei Moralitäten“. Tiefgründiger moderner kritisch-psychologischer Essayismus.
Iz mladih dana
„Aus Jugendtagen“ (1944) ist der erste Band der Werke Milutin Nehajews. Er enthält Gedichte, Kurzgeschichten und Skizzen, literarische Artikel und eine Theaterchronik aus seinen frühen Jahren. Eine seltene Ausgabe im Originalumschlag.
Pripoviesti
„Pripovesti“ (1944) predstavljaju Nehajevljeve kratke priče redom kojim su se pojavile, a u ovom izdanju su prvi put sakupljene u jednoj knjizi. Retko ratno izdanje u originalnom koricama.
Rakovica
„Rakovica“ je fikcionalizovana istorijska i politička monografija o Rakovičkom ustanku 1871. godine i Eugenu Kvaterniku. Nedovršeno posthumno delo sa dubokim psihološkim i nacionalnim portretom hrvatskog političara i ustanka.
Rakovica: o 60. godišnjici smrti Eugena Kvaternika
Nehajev's "Rakovica", in the edition edited by Blaž Jurišić, presents the Rakovica Rebellion, its causes and ideas. Nehajev did not finish the book due to his sudden death; it was completed and edited by Blaž Jurišić.
Studija o Hamletu
A Study of Hamlet (1917) is a psychological-critical analysis of Shakespeare's masterpiece. Nehajev interprets the character of Hamlet as a modern intellectual – passive, ill-willed, cynical and fatalistic, faced with a corrupt world.
Studije i članci I.
Studies and Articles I. (1944) contains a selection of the author's most important literary studies and essays on Janko Leskovar, August Šenoa, Gjalski, Eugen Kvaternik, Milan Ogrizović and Croatian theatre. A mature critical and essayistic edition.
Studije i članci II.
The book contains the author's important essays on Ivan Mažuranić (Chancellor and Ban), Vladimir Mažuranić, and the centenary of the Croatian National Revival. A significant national-critical and historical-essay publication.