Knjižica o ilirskom pjesništvu izvedena po zakonima estetike
Katančićev teorijski rad iz 1788. godine je prva sistematska estetska studija hrvatske književnosti. Na osnovu antičkih uzora i narodne tradicije, on uspostavlja normativna pravila ilirske poezije.
Knjižica o ilirskoj poeziji izvedenoj po zakonima estetike (De poesi Illyrica ad leges astetheticae exactis libellus, 1788) poznatog slovenskog franjevca, polihiste i prevodioca Matije Petra Katančića predstavlja fundamentalno delo hrvatske poetike i književne teorije 18. veka. Napisan u duhu prosvetiteljstva i klasicizma, ovaj latinski tekst donosi prvu sistematsku primenu antičkih normativnih estetskih principa na poeziju pisanu hrvatskim (ilirskim) jezikom.
Katančić pristupa književnom stvaranju na izuzetno eruditan način: analizira metriku, ritam i stilske figure, pokušavajući da dokaže da je ilirski jezik potpuno ravnopravan klasičnom latinskom i starogrčkom po svojoj fleksibilnosti, bogatstvu i melodičnosti. Delo je podeljeno na teorijske razrade estetskih pravila i analitičke primere, pri čemu autor posebnu pažnju posvećuje narodnim pesmama i tradiciji dubrovačke i dalmatinske renesansne i barokne književnosti.
Isticanjem zajedničkog jezika i kulturnog nasleđa, Katančić ovom brošurom postavlja rane teorijske i ideološke temelje za kasniji hrvatski nacionalni preporod, zbog čega ovo delo zauzima ključno mesto u istoriji hrvatske estetike i filologije.
Jedan primjerak je u ponudi
