Suzana: roman iz Kristova doba

Suzana M. Rejnes-Monlor (pseudonim francuskog katoličkog pisca Mile Rejnes) je roman izrazite religiozne osetljivosti i lirske snage. Napisan je sa namerom, kako autor piše u francuskom uvodu, da približi Isusovo vreme i iskustvo ljudi koji su ga videli, slušali i sledili „vernije od bilo koje legende“. Za roman, autor je proučavao francuske, engleske i istorijski najpouzdanije izvore o Hristovom životu, jevrejskim običajima i Palestini, pokušavajući da stvori duhovno verodostojnu sliku Isusovog vremena.

Glavni lik, Suzana, je mlada, čista i osetljiva duša, gotovo idealizovana devojka koja se potpuno otvara Hristovom prisustvu. Njena ljubav i vera nisu romantične, već duhovne: ona u sebi doživljava sve što je videla i čula – Hristove reči, čuda, učenja, dobrotu i moć Njegovog pojavljivanja. Suzana je prikazana kao biće koje živi u „kristalnom ogledalu“ jevanđeoske istine, a Hristova smrt, slava i vaskrsenje odjekuju u njenom srcu kao lično duhovno iskustvo.

Roman je naglašeno poetski, kako ističe pogovor: „čista poezija, isprepletena finesom, gracioznošću i slatkom jednostavnošću“. To je proza koja stvara atmosferu više nego akcija, i prikazuje svet Isusovog vremena sa nežnim misticizmom. Scene Hristovih čuda, govor na Galilejskom jezeru, hodanje ka Golgoti i trenuci uskršnje misterije prikazani su kroz Suzanin pogled – skromnog, zadivljenog i potpuno predanog.

Pogovor poredi roman sa delima „primitivnih slikara“ – jednostavan je, ali iskren, pun entuzijazma i duhovnog žara. Rejns-Monlor, koja je inače pisala istorijske i religiozne romane, u Suzani kombinuje dokumentarnu preciznost sa snažnim emocionalnim slikama. Zbog svoje čistote, mladalačkog entuzijazma i duboko hrišćanskog tona, roman je po objavljivanju stekao veliku popularnost i rado je čitan, posebno među čitateljkama, jer je Suzana prikazana kao ideal mlade duše koja živi verom i ljubavlju prema Hristu.